Zdarzyło Ci się kliknąć w tekst zaczynający się od słów „10 powodów, dla których…”?
Brzmi znajomo? Takie nagłówki działają jak magnes – obiecują szybkie odpowiedzi, łatwe rozwiązania i bezproblemowe wdrożenia. Podane w prosty i atrakcyjny sposób kuszą szybkością poznania i zastosowania zaproponowanych rozwiązań. Problem w tym, że często kończy się to rozczarowaniem. Dlaczego? Poniżej znajdziesz kilka powodów, dla których warto podchodzić do takich treści z dystansem:

1. Powtarzalny schemat
Większość takich artykułów na podobny temat wygląda niemal identycznie – krótka lista, parę zdań komentarza, wymuszone propozycje i koniec. Zmieniane są tylko przykłady i wybrane słowa. Zamiast świeżego spojrzenia i realnych rozwiązań dostajesz powielanie tego samego jedynie w nowym opakowaniu.

2. Zbyt mała głębia
Jak się okazuje po przeczytaniu każdego z artykułów, dziesięć punktów to zdecydowanie za mało, żeby rzetelnie omówić poważny temat i pokazać realne rozwiązania. Autorzy lub AI, bo wiele artykułów pisanych obecnie jest przez sztuczną inteligencję, często prześlizgują się po temacie, zostawiając czytelnika z poczuciem niedosytu. „Zmuszeni” do przygotowania, krótkiego tekstu, aby każdy był w stanie szybko przeczytać tworzą proste treści dostępne w 2 – 3 minuty czytania.

3. Sztuczne uproszczenia
Trzeba zdawać sobie sprawę, że nie wszystko da się sprowadzić do kilku haseł i punktów. Tematy złożone, takie jak psychologia, gospodarka i wiele innych – potrzebują kontekstu. Tutaj go brakuje. Autorzy, wiedzeni potrzebą zwięzłości, nie biorą pod uwagę szerszego spojrzenia i zależności pomiędzy zjawiskami czy mechanizmami. Tak więc zamiast realnej wiedzy dostajesz wersję „instant”, która zwykle bywa myląca.

4. Jedno spojrzenie na świat
Takie artykuły w formie listy często sugerują, że oto przedstawiono Ci prawdę absolutną – w 2 minuty poznałeś nowe zjawiska i teraz będziesz je rozumieć lub zastosujesz przedstawioną wiedzę. W praktyce to tylko jedna z możliwych interpretacji, jeden punkt widzenia, a świat rzadko jest tak prosty i jednoznaczny.

5. Brak źródeł
Wiele tekstów tego typu powstaje „na czuja” lub opiera się o stereotypy albo bazuje na ogólnych prawdach. Brakuje badań, liczb i odwołań do faktów. Efekt? Nie możesz mieć pewności, ile jest prawdy w danym artykule a ile to tylko „radosna twórczość” autora.

6. Oduczają krytycznego myślenia
Gotowe listy to wygoda. Nie musisz się zastanawiać, analizować, rozpatrywać w kontekście, czy porównywać. Im częściej je czytasz, tym łatwiej łapiesz się na tym, że przyjmujesz je bez zastanowienia. Wygoda zabija samodzielne, krytyczne myślenie. Łatwiej nam coś przyjąć jako gotowiec niż samemu budować. I tak stajemy się łatwym kąskiem dla kolejnych artykułów tego typu.

7. Brak praktyki
Nagłówki obiecują, że dowiesz się, „co zrobić”, „jaką decyzję podjąć” lub „jak uniknąć błędów” – a przede wszystkim, że „od dziś nie będziesz mieć już z tym problemu”. Tymczasem, na zakończenie, zwykle zostajesz z ogólnikami, których nie da się przełożyć na działanie, bo przecież świat jest bardziej złożony, a liczba rozwiązań większa niż jeden.

8. Liczy się klik, nie treść
Czytając tytuły łapiesz się, że w kilka chwil rozwiążesz swoje problemy lub poznasz „wiedzę tajemną” na dany temat. Okazuje się jednak, że treść często nie potwierdza obietnicy złożonej w tytule… bo naprawdę nie chodzi o wiedzę, tylko aby kliknąć w artykuł i zrobić ruch na stronie czy w mediach społecznościowych.

9. Pisane pod algorytmy
Trzeba zdawać sobie sprawę, że format „10 powodów” świetnie działa w Google, więc autorzy piszą je częściej dla wyszukiwarki niż dla Ciebie. Dzięki temu ich artykuł świetnie wpisuje się potrzeby stron i botów, a Ty jesteś jedynie „dystrybutorem” i „karmicielem” algorytmów.

10. Oderwanie od kontekstu
O tym już pisałem w pkt.3, ale potrzebowałem 10 punktów więc oto jest punk dziesiąty.

I na koniec… paradoks.
Właśnie przeczytałeś artykuł o „10 powodach”. Czyli – tak! Sam dałeś się złapać na ten schemat. Ale może to najlepszy dowód na to, że nie chodzi o to, by całkowicie z nich rezygnować. Chodzi o to, żeby podchodzić do nich z chłodną głową i filtrować treści, które czytasz. A przede wszystkim, żeby nie pozbyć się jednej z najważniejszych cech ludzi – krytycznego myślenia.